ADHD là gì? Có phải chỉ là 'tăng động'?

ADHD không chỉ là "hiếu động"

ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) – Rối loạn tăng động giảm chú ý – là một dạng rối loạn phát triển thần kinh, ảnh hưởng đến khả năng tập trung, kiểm soát hành vi và điều tiết cảm xúc.

Điều nhiều phụ huynh chưa biết: ADHD có 3 dạng.

Dạng 1: Tăng động – bốc đồng chiếm ưu thế

• Không thể ngồi yên, chạy nhảy leo trèo liên tục
• Nói nhiều, chen ngang lời người khác
• Hành động trước khi suy nghĩ, dễ nổi giận
• Dễ nhận biết nhất – nên thường được chẩn đoán sớm

Dạng 2: Giảm chú ý chiếm ưu thế

• Hay mơ màng, "ngồi đó nhưng không ở đó"
• Khó tập trung dù việc yêu thích
• Hay quên đồ đạc, quên bài tập
• Dễ bị bỏ sót – vì con không quậy phá, thường bị hiểu nhầm là "lười" hoặc "chậm hiểu"

Dạng 3: Kết hợp

• Có cả hai nhóm dấu hiệu trên
• Là dạng phổ biến nhất

Vì sao ADHD dạng giảm chú ý bị bỏ sót?

Vì các con không gây rắc rối. Con ngoan, im, nhưng học không vào. Bố mẹ nghĩ "chắc con lười", giáo viên nghĩ "chắc con ít tiếp thu". Đến lúc con vào cấp 2, cấp 3 mới phát hiện – lúc đó đã muộn hơn nhiều.

Ba mẹ có thể quan sát điều gì?

Hãy tự hỏi:

• Con có thể tập trung 15 phút cho một hoạt động không yêu thích không?
• Con có hoàn thành một việc từ đầu đến cuối không?
• Con có tự tổ chức đồ đạc, bài vở được không?
• Con có kiểm soát cảm xúc khi không vừa ý không?

Nếu câu trả lời phần lớn là "không" và tình trạng kéo dài trên 6 tháng, hãy cân nhắc đánh giá.

Can thiệp cho ADHD như thế nào?

Ngược với suy nghĩ phổ biến, can thiệp ADHD không phải là "phạt cho con biết sợ". Con không cố ý hư – não bộ con thực sự khó điều tiết chú ý và cảm xúc.

Cô Bích Ngọc tiếp cận theo hướng:

• Rèn kỹ năng chú ý qua trò chơi phù hợp lứa tuổi
• Xây dựng thói quen và lịch trình rõ ràng
• Dạy con nhận diện và gọi tên cảm xúc
• Hướng dẫn phụ huynh cách kỷ luật tích cực, không đòn roi

ADHD không phải là con hư. Đó là bộ não vận hành theo cách khác.